چهارشنبه , ۵ آذر ۱۳۹۹
خانه / اخبار ویژه / استفاده از ازون برای بهبود ایمنی میوه ها و سبزیجات تازه

استفاده از ازون برای بهبود ایمنی میوه ها و سبزیجات تازه

ازون می تواند جایگزین عوامل ضد عفونی کننده سنتی مانند کلر شود و مزایای دیگری در شستشو ، ضد عفونی و انبار کردن محصولات فراهم کند.

در سالهای اخیر ایمنی میوه و سبزیجات و بخصوص روشهای مداخله برای کاهش و ازبین بردن پاتوژنهای انسانی حاصل از محصولات تازه بطور فزاینده ای مورد توجه قرارگرفته است.
فناوری سنتی از آب یا با ماده ضد عفونی کننده یا بدون آن برای شستن میوه و سبزیجاتتازه استفاده می کند. کلر پرمصرف ترین ماده ضد عفونی کننده موجود برای محصولاتتازه است، اما در کشتن باکتری ها ی روی سطوح میوه ها و سبزیجات دارای اثر محدودیاست. بیشترین چیزی که در غلظت های مجاز می توان انتظار داشت کاهش جمعیت۱تا۲لگاریتمی است. علاوه بر این، جوامع بهداشتی و زیست محیطی درباره محصولات جانبیباقیمانده کلر ابراز نگرانی کرده اند .
برای بهبود ایمنی مواد غذایی، یک تیمار جایگزین درخواست شده است. کاربردهایتجاری و تحقیقاتی تأیید کرده اند که ازون می تواند جایگزین مواد ضد عفونی کننده سنتیشود و مزایای دیگری فراهم کند. آزمایش های تحقیقاتی و صنعتی بسیاری برایاعتبارسنجی استفاده ازون در صنعت تولید در حال انجام هستند. موسسه تحقیقات انرژیالکتریکی (EPRI )هزینه چندین نشست درباره این موضوع را تقبل کرده است، از جمله“کنفرانس اوزون برای فرآوری میوه و سبزیجات تازه” در آوریل ۱۹۹۸ و “کارگاه ازون”در ماه مه ۱۹۹۸ .صنعت تولید بسیار علاقه مند به این فن آوری است. با این حال، بسیاریاز سؤالات هنوز برطرف نشده اند، زیرا تجربه کاربرد تجاری در ایالات متحده وجودندارد.

جستجوی جایگزینی برای ضد عفونی کننده های سنتی
در دو دهه گذشته ، مصرف میوه و سبزیجات تازه در ایالات متحده به طور چشمگیریافزایش یافته است. در این بین، شیوع بیماری ناشی از مواد غذایی به دلیل پاتوژن هایمواد غذایی، مواد شیمیایی و فاضلاب بسیار افزایش یافته است. این مسئله توجه مردم ودولت را به خود جلب کرده است.
تعداد شیوع بیماری ناشی از مواد غذایی مربوط به محصولات و تعداد موارد بیماری ناشیاز پاتوژنهای غذایی در سالهای اخیر بطور چشمگیری افزایش یافته اند. علاوه بر این،ضرر و زیان در صنعت محصولات تازه که مربوط به فساد میکروبی بین زمان برداشتو مصرف است، بالا بوده و  به میزان ۳۰ درصد تخمین زده می شود .
کلر معمولا در صنعت میوه و سبزیجات تازه برای بهبود کیفیت میکروبیولوژیکی و کنترلپاتوژن ها مورد استفاده قرار می گیرد. با این حال، بسیاری از مطالعات تحقیقاتی نشانداده اند که توانایی آن در از بین بردن باکتری های موجود در سطوح میوه و سبزیجاتمحدود است. سازمانهای زیست محیطی و بهداشتی درباره عوامل ضد عفونی کننده سنتیبا توجه به تشکیل محصولات فرعی مانند تری هالو متان ها (THM )و سایر مواد باقیماندهشیمیایی تشکیل شده در فاضلاب که به محیط زیست بر می گردند ابراز نگرانی کرده اند.
صنعت تولید نگران احتمال محدودیت های نظارتی آینده در استفاده از کلر به عنوان یکعامل بهداشتی است.
سالانه مقادیر زیادی سموم دفع آفات برای کنترل حشرات روی میوه ها و سبزیجات استفادهمی شود (اونگ و همکاران ، ۱۹۹۵ .)فن آوری های فعلی نمی توانند بقایای شیمیاییموجود در سطح میوه و سبزیجات را از بین ببرند . این باقیمانده های شیمیایی ممکن استبا سموم دفع آفات واکنش نشان دهند و محصولات شیمیایی فرعی تشکیل دهند. این بقایادر نهایت توسط مشتری مصرف می شوند و ممکن است به طور مستقیم و غیرمستقیم برسلامت عمومی تأثیر بگذارند. تجمع مواد شیمیایی سمی در محیط زیست باعث افزایشتمرکز ملی روی استفاده ایمن از گندزداها، ضد عفونی کننده ها ، سفید کننده ها و سایرمواد شیمیایی در صنایع فرآوری مواد غذایی شده است.
صنعت تولید، یکی از بزرگترین و مهمترین عوامل در اقتصاد جهانی است. همچنین این صنعت سالانه میلیاردها گالن فاضلاب، با تراکم بسیار بالایی از نیاز اکسیژن بیوشیمیایی (BOD 
و بقایای شیمیایی هر ساله در آمریکا تولید می کند . این فاضلاب ها با بسیاری از مشکلات
جدی مانند سرطان ، مرگ ماهی ها، آلودگی آب ، بیماری های روانشناختی و فیزیولوژیکی
و آسیب اکوسیستم مرتبط هستند . علاوه بر این، صنعت تولید برای تخلیه فاضلاب درسیستم های تصفیه آب و فاضلاب عمومی ، هزینه های سنگین و اضافی را پرداخت میکند.
رئیس جمهور ایالات متحده و کنگره در پاسخ به نگرانی های مردم درباره ایمنی موادغذایی، در سال ۱۹۹۷طرح ابتکاری جدید فدرال (طرح ابتکاری ایمنی مواد غذایی رئیسجمهور) را برای بهبود سیستم ایمنی مواد غذایی کشور و محیط زیستمان صادر کردند.
یکی از روشهای بهبود ایمنی مواد غذایی، شناسایی یک ماده ضد عفونی کننده جایگزینبرای جایگزینی مواد ضد عفونی کننده سنتی است که بتواند برای تصفیه یا بازیافت پسابفرآوری مواد غذایی نیز مورد استفاده قرار گیرد.
کاربردهای تجاری و تحقیقاتی نشان داده اند که ازون می تواند با مزایای بیشتری جایگزین
کلر شود. در سال ۱۹۹۷ ،ازون که بطور کلی ایمن و سالم دانسته می شد (GRAS )بواسطه
یک گروه مستقل از متخصصان تحت حمایت EPRI به عنوان یک ضد عفونی کننده موادغذایی به خودی خود تأیید شد. این خود تاییدی با توجه به طرح ابتکاری ایمنی میوه وسبزیجات رئیس جمهور، برای صنعت تولید به موقع بود. صنعت تولید علاقه زیادی بهاستفاده ازون دارد و دوست دارد بداند که آن چگونه، چه موقع و کجا کاربرد دارد.
چرا ازون؟
کاربرد بالقوه ازون در صنعت تولید به این واقعیت بستگی دارد که آن به عنوان یک مادهاکسید کننده ، ۵٫۱ برابر از کلر قوی تر است و در مقایسه با کلر و سایر ضد عفونی کنندهها، روی طیف بسیار گسترده ای از میکروارگانیسم ها تاثیر دارد. ازون باکتری هاییمانند اشریشیا کلی، لیستریا و سایر پاتوژن های مواد غذایی را خیلی سریعتر از ضدعفونی کننده های مورد استفاده سنتی مانند کلر می کشد و عاری از باقیمانده های شیمیاییاست.
ازون یک مولکول پر انرژی است. نیمه عمر آن در آب در دمای اتاق تنها ۲۰ دقیقه استو بدون داشتن نگرانی های ایمنی درباره مصرف ازون باقیمانده در فرآورده های غذاییتیمارشده، به اکسیژن ساده تجزیه می شود. آن همچنین می تواند برای بازیافت آب مورداستفاده قرار گیرد.
میوه ها و سبزیجات تازه ابتدا با آب ازونه شسته می شوند و آب شستشو می تواند با ترکیبی
مجددا جذب و تصفیه شود. آب شستشوی تیمار و تصفیه شده  از ازونه کردن و تصفیهعاری از باکتری، رنگ و مواد جامد معلق است و برای کاهش مصرف آب می توان آنرا بازیافت کرد. بر خلاف سیستم های شستشوی معمولی مبتنی بر کلر، پساب تخلیه شدهبواسطه فرآیند ازونه کردن عاری از پسماندهای شیمیایی است که نگرانی رو به افزایشمربوط به محیط زیست و آلودگی آب های زیرزمینی (ناشناس ، ۱۹۹۸ )است. ازونهمچنین می تواند سموم دفع آفات و بقایای شیمیایی مانند محصولات فرعی کلرینه شده رااز بین ببرد.
ازون گازی یک ماده گندزدا و ضد عفونی کننده قوی است و می توان از آن برایضدعفونی مواد غذایی در انبار و در هنگام حمل و نقل برای جلوگیری از باکتری، کپکو مخمر روی سطح مواد غذایی و کنترل حشرات استفاده کرد. آن می تواند طعم نامطلوبایجاد شده توسط باکتری ها را رفع کند و گاز اتیلن را بطور شیمیایی از بین ببرد تا روندرسیدن را کندتر کند که بنابراین توزیع گسترده را میسر می سازد.
چندین دهه است که مشخص شده است ازون یک ماده ضد عفونی کننده و گندزدای ؤثرمعمولا در اروپا برای تیمار و تصفیه سیستم های آب برای تیمار محصولات غذایی است.
عمومی و فرآوری مواد غذایی از آن استفاده می شود. این ماده در ایالات متحده برای آببطری استفاده می شود و پتانسیل استفاده در بسیاری از کاربردهای فرآوری مواد غذاییرا دارد. اسناد و مطالعات بیشماری مزایای کاربردهای ازون در صنایع غذایی را تأییدمی کنند. بنابراین، ازون می تواند بطور موفقیت آمیزی جایگزین عوامل ضد عفونی کنندهسنتی برای کنترل پاتوژن های مواد غذایی شود.
ازون اکسیژن سه اتمی (یک شکل اکسیژن طبیعی بوجود آمده) است که برای اولین باردر سال ۱۸۴۰ شناسایی شد :
این ماده تا حدی محلول در آب است و مانند بیشتر گازها با کاهش دما قابلیت انحلال آنافزایش می یابد. آن در کشتن میکروارگانیسم ها از طریق اکسیداسیون غشاهای سلولیآنها مؤثر است. ازون خاصیت منحصر به فرد تجزیه خود بخود را دارد و هیچ باقیماندهسمی باقی نخواهد گذاشت. این ماده دارای پتانسیل اکسیداسیون ۵٫۱ برابر بیشتر از کلراست و نشان داده شده است که نسبت به کلر و سایر ضد عفونی کننده ها روی طیف بسیاروسیع تری از میکروارگانیسم ها مؤثر است.
ازون به طور طبیعی با تابش اشعه ماوراء بنفش از خورشید و رعد و برق تولید می شود.
این ماده با استفاده از نورهای UV( با سرعت ۱۸۵ نانومتر) یا هاله بنفش می تواند بهصورت تجاری تولید شود. اگر غلظت بالایی ازون مورد نظر باشد ، معمولا از هاله بنفشاستفاده می شود. دو نوع گاز خوراکی وجود دارد : هوا که به طور کلی در غلظت ۱ -۳ ٪(وزنی بر وزنی) است و اکسیژن که به طور کلی در غلظت ۲ تا ۱۲( ٪وزنی / وزنی)است.
کاربردها در صنعت تولید
بسیاری از کاربردها در صنعت تولید برای استفاده ازون مناسب به نظر می رسند:
• استریل کردن آب فرآیندی. طی چند سال گذشته در خصوص این که آب فرآیندی مورداستفاده در صنایع غذایی آنطور که قبلا تصور می شد عاری از پاتوژن ها و عواملبیماری زا نیست شواهد و مدارک در حال افزایش هستند. علاوه بر این، شرایط بسیاریوجود دارد که در آن آب فرآیندی قبل یا در طی فرآیند آلوده می شوند. در این موارد بایداز گندزدایی و ضدعفونی کننده استفاده شود تا سطح پایین قابل قبول میکروارگانیسم هایی کهممکن است در تماس مستقیم با مواد غذایی قرار گیرند حفظ شوند. علاوه بر این، سطحمشخصی از سموم دفع آفات و ترکیبات آلی سمی در تامین آب فرایندی به دلیل فعالیتهای صنعتی وجود دارد.
به طور معمول، آب فرآیندی با استفاده از کلر ضدعفونی و گندزدایی می شود. با این حال،کلر نمی تواند سطح ترکیبات آلی را کاهش دهد و ترکیبات کلرینه شده تولید می کند. ثابتشده است که ازون جایگزین ایده آلی برای کلر برای ضد عفونی و گندزدایی آب فرآیندیاست.
به گفته آژانس حفاظت از محیط زیست، ازون موثرترین ماده ضد عفونی کننده اولیهموجود در آب آشامیدنی است. در حقیقت، این ماده نسبت به کلر در برابر میکروارگانیسمهایی مانند کریپتوزپوریدیوم و ژیاردیا مقاوم در برابر کلر که به مواد غذایی و آب حملهکرده اند و در سالهای اخیر باعث مرگ و میر شده اند مؤثرتر است. مقدار Ct برایغیرفعال کردن ۹۹ درصدی کریپتوزپوریدیوم کمتر از ۲ میلی گرم در لیتر برای ازون وبالاتر از ۳۰ برای کلر است. Ct به عنوان محصول غلظت ضد عفونی کننده و زمانمورد نیاز برای دستیابی به سطح معینی از میکروارگانیسم های در معرض شرایطمشخص شده تعریف می شود.
ازون همچنین می تواند محصولات جانبی کلر، سموم دفع آفات و ترکیبات آلی سمی موجود
در آب فرآیندی را بدون هیچ گونه بقایای سمی از بین ببرد. کاربردهای عملی ازون برایآب فرآیندی از ۵/۰ تا ۵ ppm0( بسته به منبع آب) ، با کمتر از ۵ دقیقه زمان تماس است.
ازون همچنین برای از بین بردن آهن، منگنز و گوگرد و برای کنترل طعم و بوی آبشیرین استفاده می شود. این کاربرد به طور مداوم آب با کیفیت عاری از میکروارگانیسمها و مواد شیمیایی سمی را برای صنعت تولید حفظ می کند.
• شستشوی میوه و سبزیجات. یکی از راه های حفظ و یا حتی بهبود ایمنی محصولاتتازه ، شستن سبزیجات و میوه ها با استفاده از آب ازونه است. از دو نوع سیستم شستشو،اسپری و کانال آب، می توان برای کاهش شمار میکروبی روی سطح محصول استفادهکرد. کیم و همکاران (۱۹۹۹ )از آب ازونه برای شستشوی کاهو خرد شده استفاده کردند.آنها mM 3.1 ازون را با سرعت جریان ۵/۰ لیتر در دقیقه به مخلوط آب / کاهو (۲۰:۱، وزنی وزنی) با همزدن با سرعت بالا یا قبل از خوردن به مدت ۳ دقیقه تزریق کردند وحدودا ۲ g/cfu log کاهش در شمار کلی غذا را بدست آوردند. کوندو و همکاران (۱۹۸۹ )با این روش به کاهش ۹۰ ˃٪کل شمار باکتریها برای کلم چینی دست یافتند. ازون به ویژهدر برابر اشریشیا کلی، پاتوژن غذایی که بیشترین نگرانی را برای صنعت تولید دارد،مؤثر است.
• ذخیره میوه و سبزیجات. ازون می تواند در سردخانه محصولات برای محافظت دربرابر کپک و باکتری ها با غلظت بسیار کمی استفاده شود. آن نه تنها می تواند کپک وباکتری های موجود در هوا و روی سطح محصول را از بین ببرد بلکه باعث بوزدایینیز می شود.
بسیاری از مطالعات اولیه ازون گازی را برای جلوگیری از فعالیت میکروبی روی سطوحمواد غذایی و افزایش ماندگاری میوه و سبزیجات استفاده می کردند . از سال ۱۹۳۳ ،آزمایشات بی شماری روی انواع مختلف میوه و سبزیجات از جمله سیب، سیب زمینی،گوجه فرنگی، توت فرنگی، کلم بروکلی، گالبی، زغال اخته ، پرتقال، هلو، انگور، ذرتو سویا انجام شده است.
بارت و همکاران (۱۹۹۵ )قرار گرفتن در معرض ازون در انبار توت سیاه بدون خار راارزیابی کردند. توت سیاه برداشت و در دمای ۲ درجه سانتیگراد در هوا با ۳٫۰ ppmازون انبار شد. رشد قارچی از بین رفت، در حالی که ۲۰ ٪از میوه های شاهد پوسیدگینشان دادند. تیمار ازون باعث ایجاد نقایص آسیب دیدگی قابل مشاهده نشد و رنگ سطحبه مدت ۱۲ روز حفظ شد .
تیمار گاز ازون می تواند گزینه مناسبی برای تمدید ماندگاری توت فرنگی ها باشد زیراآنها به راحتی بواسطه آب آسیب می بینند. اول ( ۱۹۴۰ )اظهار داشت که اگر ۲-۳ ppmازون گازی به طور مداوم برای چند ساعت در روز استفاده شود، می تواند ماندگاریتوت فرنگی ، تمشک ، کشمش و انگور را دو برابر کند. با این حال، نورتون و همکارانش(۱۹۶۸ )نتیجه گرفتند که ۶٫۰ ppm ازون در دمای ۶۰ درجه سانتیگراد باعث آسیب بهگونه های Black Early و Howes زغال اخته شد. برای تأیید اینکه آیا ازون می تواندقارچ ها را با تاثیر مضر کمتر کنترل کند یا نه، مطالعات بیشتر با استفاده از دمای پایینمورد نیاز است.
کوپریانوف (۱۹۵۳ )دریافت که با استفاده از ۲-۳ سانتی متر مکعب ازون/متر مکعب هواچند ساعت در روز می توان مدت زمان ماندگاری سیب ها را افزایش داد. با این حال،غلظت های ازون ۱۰ m3 / cm3 به آسیب سیب منجر شد.
بارانوفسایا و همکارانش (۱۹۷۹ )خاطرنشان کردند که ماندگاری سیب زمینی می تواند تا۶ ماه در دمای ۶ تا ۱۴ درجه سانتیگراد و رطوبت نسبی ۹۳-۹۷ ٪با ۳ppm ازونافزایش یابد، بدون اینکه کیفیت سیب زمینی را تحت تاثیر قرار دهد.
یکی از تأثیرات مهم ازون در انبار، کند کردن روند رسیدن میوه و سبزیجات است. درحین رسیدن، بسیاری از میوه ها ، مانند موز و سیب ، گاز اتیلن آزاد می کنند و این امرروند رسیدن را سرعت می بخشد. ازون در از بین بردن اتیلن از طریق واکنش شیمیاییبرای افزایش ماندگاری بسیاری از میوه ها و سبزیجات در انبار بسیار مؤثر است:
• بازیافت آب فرآیندی. تخمین زده می شود که سالانه بیش از ۵۰ میلیارد گالن آب شیرینتوسط صنایع تولیدی استفاده شود. به دلیل افزایش چشمگیر هزینه های تصفیه آب وفاضلاب، مشکلات در بدست آوردن حجم زیاد آب ، تأمین آب بسیار متغیر و مشکلاتتصفیه و دفع فاضلاب نیاز به کاهش مقدار آب مصرفی وجود دارد. ازون کاندیدای مناسبیبرای تصفیه آب برای بازیافت است ، زیرا این ماده اکسید کننده ای قدرتمند است که برایضد عفونی کردن ، از بین بردن رنگ ، بو و کدری و کاهش بارهای آلی فاضلاب استفادهشده است.
ویلیامز و همکارانش (۱۹۹۵ )گزارش دادند که هنگام تیمار و تصفیه آب شستشوی حاصلاز هویج ها توسط ازون، کاهش log 3 باکتری حاصل شد. پیپر (۱۹۹۸ )نشان داد کهشستشوی گوجه فرنگی با استفاده از آب ازونه باعث بهبود چشمگیر کیفیت باکتری ها شد.
آب شستشو با کیفیت بسیار بالا بازیافت شد (انتقال نور۹۵ ، ˃٪تشکیل مقیاس ۰۱/۰ ˂درسال و میزان خوردگی کمتر از ۵ متر در سال برای فولاد سبک).مطالعات و کاربردهای زیادی وجود دارند که از ازون برای بازیافت آب فرآیندی در سایرصنایع، خصوصا صنعت طیور، استفاده می کنند. چندین فن آوری تجاری در حال حاضرموجود است، مانند دو شرکت متحد تصفیه آب پراکس ایر و زنتوکس ( Praxair وZentox .)تحقیقات بیشتری در مورد پساب حاصل از صنعت تولید مورد نیاز است.نسبتا ساده است. سیستم های  تجهیزات مورد استفاده در کاربردهای ازون در صنعت تولیدکامل ازون دارای بازیافت آب شامل ژنراتورها (اندازه آن بسته به کاربردها)، مخازنتماس، سیستم دفع گاز، واحدهای تخریب ازون، فیلترها، مانیتور ازون و سیستم تهویههستند . این سیستم می تواند به گونه ای طراحی شود که در یک ناحیه کوچک قرار بگیردو بدون هیچ گونه تغییر عمده در خطوط فرآوری، به راحتی نصب شود.
ایمنی ازون
ازون به طور طبیعی در اتمسفر فوقانی بواسطه نور ماوراء بنفش و توسط تخلیه هایالکتریکی جوی مانند رعد و برق یا شفق شمالی از اکسیژن تشکیل می شود. آن همچنیندر سطوح پایین اتمسفر، اصولا در نتیجه اکسیداسیون فتوشیمیایی هیدروکربنهای حاصلاز گازهای صنعتی و خودرو یافت می شود. آن بطور تصادفی بواسطه فتوکپی ها،ترانسفورماتورهای برقی و سایر وسایل الکتریکی نیز تولید می شود. انسان روزانه درمعرض سطوح پایینی از ازون قرار می گیرد.
اگر انسان برای یک مدت زمان کافی در معرض غلظت های زیاد ازون قرار بگیرد، آنمانند تمام گازهای اکسید کننده مضر است. حدود آستانه توسط اداره ایمنی و بهداشت شغلیتعیین شده است. آنطور که که کنفرانس آمریکایی بهداشت صنعتی دولتی ( ACGIH )توصیه کرده و OSHA نیز تایید کرده است، مقدار حد مجاز آستانه فعلی-حد قرارگیریبلند مدت (LTEL-TLV )در معرض ازون در محیط کار ppm 1.0 برای یک روز کاریمعمولی ۸ ساعته یا هفته کاری ۴۰ ساعته است. مقدار حد مجاز فعلی – حد قرار گیریکوتاه مدت (STEL-TLV (ppm 3/0 به مدت ۱۵ دقیقه است. این سطحی است که افرادسالم می توانند برای مدت کوتاهی (۱۵ دقیقه)در معرض آن قرار بگیرند بدون این کهدستخوش آزردگی جسمی یا سایر تاثیرات حاد شوند، به شرط این که LTEL-TLV افزایشنیابد.
ازون نسبت به سایر گازهای متداول مورد استفاده مانند CO2 ،N2 و O2 ، کمترین مقدارLTEL-TLV را دارد. استفاده از آن نسبت به سایر گازها ایمن تر است زیرا:
• به دلیل پتانسیل اکسیداسیون بسیار زیادش دارای سینتیک واکنشی سریعتر است. برای
تکمیل واکنشهای اکسیداسیون مورد نظر، در مقایسه با مواد اکسید کننده ضعیف، یا موادشیمیایی کمتری نیاز است یا زمان تماس کمتری.
• در محل ، در غلظت ها و فشارهای نسبتا کم تولید می شود )psig< 15 .)آن بلافاصلهدر فرایند تیمار مصرف می شود و به عنوان گاز فشرده قابل ذخیره نیست. بر خلاف سایرگازها ، انتشار غیرقابل کنترل ، گسترده و ناگهانی مقادیر زیاد ازون امکان پذیر نیست.
• نیمه عمر نسبتا کوتاهی دارد که عموما در فاز آبی به دقیقه و در فاز گازی به ساعتاندازه گیری می شود . در مقایسه با انتشار یک گاز سمی پایدارتر، هرگونه انتشار تصادفیازون برای مدت طولانی در محیط زیست باقی نمی ماند .
• بعد از تجزیه، به اکسیژن دیاتومیک ساده تجزیه می شود. آن در اثر واکنش باهیدروکربنهای معمولی ترکیبات مضر یا پایدار در محیط زیست تشکیل نمی دهند وهمچنین منجر به تشکیل هیدروکربنهای کلرینه شده مانند THMs نمی شود.
• دارای بوی مشخص و قوی است. می توان آن را در غلظت های کم ppm 01.0 ،یایک دهم LTEL-TLV مجاز حس کرد. قبل از رسیدن به وضعیت مضر، فرد می تواند آنرا در غلظت های بسیار کم تشخیص دهد . طبق مدل های EPA ، تصور می شود که ازوندر اتمسفر آزادانه پراکنده است. آن وارد سطوح زیرین نمی شود و در نزدیکی زمین،جایی که پتانسیل قرار گرفتن انسان در معرض آن بسیار زیاد باشد، متمرکز نمی شود.
• بعد از قرار گرفتن انسان در معرض آن فقط علائم موقتی و حاد را نشان می دهد، بجزدر موارد نادر بیش از حد قرار گرفتن شدید و طولانی در معرض آن با غلظت بالا (چندساعت در ppm 3-2 ، )˃علائم جسمی قرار گرفتن در معرض ازون طبیعتا حاد و گذراهستند . این علائم عبارتند از آبریزش چشم، تنگی در سینه، تنگی نفس و تحریک گلو.
سردرد یا سرگیجه امکان پذیر است. درمان توصیه شده برای قرار گرفتن بیش از حد درمعرض آن عبارتند از دور کردن پرسنل قرار گرفته در معرض آن از منطقه ای که درمعرض آن قرار می گیرند و استراحت، مگر در موارد شدید بیش از حد قرار گرفتن درمعرض آن که در این صورت استفاده از اکسیژن توصیه می شود . پس از اتمام قرارگرفتن در معرض ازون، علائم معمولا در عرض چند دقیقه فروکش می کنند و بهبودیکامل طی چند ساعت یا چند روز اتفاق می افتد، حتی در شدیدترین موارد قرار گیری درمعرض آن.
ازون به عنوان یک سرطان زا یا جهش دهنده شناخته نمی شود. آن در بافت چربی تجمعنمی کند و باعث ایجاد اثرات مزمن طولانی مدت نمی شود .
از بحث بالا مشخص است که ازون می توان  بطور ایمن استفاده شود. اما برای جلوگیریاز قرار گرفتن غیرضروری در معرض آن باید اقدامات لازم را انجام داد. هنگام کار باازون باید از تجهیزات محافظ مناسب پرسنل، سیستم تهویه، واحد تخریب کننده و مانیتورهااستفاده شود.
اجرای فناوری ازون
برای اتخاذ ایمن فن آوری ازون، یک شرکت قبل از انجام هر گونه سرمایه گذاری عمدهباید کارهای زیر را انجام دهد:
• جریان فرآیند را بفهمد تا دقیقا بدان  که ازون کجا جای می گیرد و چرا.
• آزمایش های مقدماتی را قبل از شروع کاربرد تجاری انجام ده  ، زیرا هر کاربرد ازونمنحصر به فرد است. راندمان ازون تحت تأثیر عوامل بسیاری است، از جمله کیفیت آب،دما ، pH و ترکیب محصولات . آزمایش مقدماتی به مهندس کمک می کند تا اندازه ژنراتورو هزینه های سیستم را مشخص کند.
• پارامترهای آب و فاضلاب را بشناسد . اگر پردازنده ها بخواهند آب فرآیندی را بازیافتکنند (همیشه استفاده از آب ازونه برای شستشوی محصولات، در صورت بازیافت شدن،خوب است)، دانستن پارامترهای آب و فاضلاب تجهیزات در طراحی سیستم مفید خواهدبود.
• با یک شرکت ازون با تجربه در صنعت تولید همکاری کند ، زیرا کاربردهای ازون درصنایع دیگر از جمله تصفیه آب و صنعت لباسشویی با کاربرد آنها تفاوت قابل توجهیدارد. شریک منتخب برای همکاری باید بتواند فرصتها را شناسایی کند، به انجام آزمایشازون کمک کند، کاربردهای مربوط به محصول را در اختیار کارشناسان فن آوری قراردهد، تجزیه و تحلیل هزینه ها را انجام دهد، تجهیزات قابل اعتماد تهیه کند، سطح ازون وزمان تماس را توصیه کند؛ در تولید و تزریق ازون تخصص داشته باشد، توانایی طراحیو نصب یک سیستم تجاری را داشته باشد و مسائل نظارتی و ایمنی را برای اطمینان ازپیروی از قوانین و بهداشت محیط و بهداشت عمومی درک کند.

 

منبع :
براساس مقاله ارائه شده در سمپوزیوم بخش میوه و سبزیجات IFT” ، راهبردهای مداخله
برای بهبود ایمنی میوه ها و سبزیجات” ، در نشست سالانه موسسه فن آوری های مواد
غذایی ، شیکاگو.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *