جمعه , ۲۸ مهر ۱۳۹۶
خانه / اخبار / چالش‌های پرمنفعت‌ترین بخش اقتصادی کشور
میوه و تره بار

چالش‌های پرمنفعت‌ترین بخش اقتصادی کشور

بدون شک یکی از پرمنفعت‌ترین بخش‌های اقتصادی ایران زمین پس از خدمات، بخش کشاورزی است. بخشی که ۲۰ درصد از تولید ناخالص ملی را تشکیل می‌دهد و بر همین اساس می‌طلبد تا هرگونه اقدام برای واردات یا صادرات این حوزه با حسابگری ویژه‌ای در دستور کار مسئولان قرار گیرد تا ظرفیت‌های این بخش از آسیب در امان بماند.

با این همه فعالان بخش کشاورزی همواره از این موضوع گلایه‌مندند که ظرفیت‌های بالای این بخش آنچنان که باید جدی گرفته نشده و ما هنوز نتوانسته‌ایم از تمامی ظرفیت‌های این بخش در تولید و صادرات محصولات کشاورزی و باغی استفاده کنیم؛ ظرفیت‌هایی همچون ارزآور بودن صادرات محصولات کشاورزی که تا این لحظه آنچنان مورد توجه قرار نگرفته است. وضعیتی که بیش از هر چیز معلول نبود سیاست‌های کارآمد و مدیران مجرب و توانمند است که تاکنون بیشترین آسیب را بر پیکره صنعت کشاورزی وارد آورده است. دولت یازدهم می‌کوشد تا با توسعه این حوزه و در نظرگرفتن اولویت، مشکلات زیادی را که پیش‌روی بخش کشاورزی به عنوان مهم‌ترین بخش تولید کشور قرار داد، از میان بردارد؛ تا آنجا که جلوگیری از واردات در فصل برداشت و ذخیره‌سازی مناسب میوه شب عید از نخستین گام‌های مثبت دولت در این زمینه به شمار می‌رود. رشد ۲۷ درصدی تسهیلات خرید تضمینی در بودجه ۹۴ از دیگر گام‌های دولت برای تاکید بر اهمیت به کشاورزان و بخش کشاورزی بود. هرچند دولت گام‌هایی را برای اصلاح وضعیت نامناسب کشاورزی برداشته، اما با این همه برخی از فعالان عرصه کشاورزی در این‌باره نظرات متفاوتی را در گفت‌وگو با صمت عنوان می‌کنند.

بازگشت به تولید منطقی محصولات مزیت‌دار
عنایت‌الله بیابانی، قائم‌مقام خانه کشاورز در این‌باره می‌گوید: پیش از این ایران در ۱۱ محصول باغی دارای مزیت نسبی بود اما در سال‌های گذشته مزیت نسبی در بخش باغبانی ضعیف شده است. البته با برنامه‌ریزی‌های دولت کشاورزی در حال بازگشت به مسیر منطقی و کارشناسی است. بیابانی اظهار می‌کند: ایران در بسیاری از محصولات باغی مانند پسته، کیوی و نارنگی مزیت‌هایی دارد که در اقتصاد کشاورزی کشور از آنها استفاده می‌شود. بنا به گفته قائم‌مقام خانه کشاورز، ایران در سال‌های نه‌چندان دور جایگاه مناسبی در تولید و صادرات محصولات کشاورزی داشت و روند صادرات طوری بود که حتی بخش کشاورزی می‌توانست منافع ملی فراوانی به همراه داشته باشد اما رفته‌رفته هزینه تولید کشاورزی بالا رفت و به‌تدریج مزیت‌های نسبی در کشاورزی از دست رفت.
وی با اشاره به عملکرد دولت در بخش کشاورزی افزود: در دوسال اخیر با تغییر دولت، سیاست‌های تولید و صادرات و حتی واردات محصولات کشاورزی در حال بازگشت به مسیر منطقی و کارشناسی است. بیابانی درباره سیاست‌هایی که در مدیریت فعلی بخش کشاورزی حاکم است و می‌تواند تولیدات محصولات کشاورزی ایران را به مسیر درست بازگرداند، توضیح می‌دهد: برای مثال مدیریت آب یکی از کلیدی‌ترین سیاست‌های کشاورزی است؛ مشکلی که امروز از بخش کشاورزی فراتر رفته و به نوعی حاکمیتی شده و اکنون این مسیر روشن شده که باید با اعمال برنامه‌های کارشناسی به تولید محصولات کشاورزی بپردازیم. به گفته بیابانی اینکه هر تولیدکننده و کشاورزی متوجه جایگاه آب در تولید شود، به آن معنی است که به استفاده بهینه از آب و خاک روی آورده است. وقتی به این جایگاه برسیم یعنی کم‌کم صاحب تولیدات مزیت‌دار خواهیم شد. بیابانی ادامه می‌دهد: روند صادراتی که در بخش‌هایی مانند سیب، انگور، مرکبات و کیوی به کشورهای همجوار دریای مازندران داریم، نشانگر مزیت‌های نسبی است که به آن دست یافته‌ایم و بدون شک با سال‌های گذشته قابل قیاس نیست. قائم‌مقام خانه کشاورز در بخش دیگری از این گفت‌وگو بر افزایش تولیدات کشاورزی با توجه و تکیه بر بهره‌وری بالا و دانش تخصص تاکید کرد.

ممنوعیت واردات میوه امکان‌پذیر نیست
موضوعی که حسین مهاجران، رییس اتحادیه فروشندگان میوه و تره‌بار درباره آن به صمت توضیح می‌دهد: ایران دارای ظرفیت زیادی در تولید میوه و صیفی‌جات است، به همین علت کشور ما یکی از صادرکنندگان صیفی‌جات بوده و در این زمینه نیازی به واردات ندارد اما واردات برخی از میوه‌ها به کشور اجتناب‌ناپذیر است. به گفته وی، عواملی از جمله سرما و آفت‌های فصلی موجب می‌شود برخی از اقلام میوه از بین برود یا اینکه تولید آن به حداقل برسد، به همین علت تولید داخل نتواند پاسخگوی نیازهای مردم باشد. رییس اتحادیه فروشندگان میوه و تره‌باراضافه می‌کند: برخی از میوه‌ها بسیار پرمصرف بوده و متقاضی زیادی دارند و اگر به هر دلیلی تولید داخلی ما پاسخگوی نیاز کشور نباشد، باید از طریق واردات به نیاز بازار پاسخ داد، در غیر این صورت با تنش و بحران در بازار مواجه خواهیم شد. به عنوان مثال امسال میوه‌های تابستانی به دلیل سرما و یخبندان کاهش می‌یابد و بازار با افت محصول مواجه خواهد شد و در این صورت امکان برهم خوردن تعادل عرضه و تقاضا وجود داشته و گرانی میوه را به دنبال خواهد داشت، بنابراین برای جلوگیری از ایجاد بحران گاهی اوقات ناچار به واردات میوه هستیم البته هنوز برای اظهارنظر قطعی درباره اینکه نیاز به واردات داریم یا خیر، زود است و باید منتظر محصول نهایی باغ‌ها باشیم. این فعال صنفی ادامه می‌دهد: به هر حال تنظیم بازار یکی از اولویت‌های اصناف و فعالان بازار مسئولان است، به همین دلیل در صورت کمبود تولید و تامین نشدن نیاز داخل، برای جلوگیری از ایجاد بحران چاره‌ای جز واردات میوه وجود ندارد. رییس اتحادیه فروشندگان میوه و تره‌بار می‌گوید: علاوه بر این برای ایجاد تعادل در بازار می‌توان از شیوه ذخیره‌سازی برخی از میوه‌های جایگزین استفاده کرد تا هر زمان که بازار با کمبود مواجه شد، آن محصول به بازار تزریق شود. امسال با توجه به کاهش تولید پرتقال به دولت پیشنهاد ذخیره‌سازی ۱۰۰هزار تن نارنگی را داده‌ایم تا زمانی که بازار با کمبود پرتقال و افزایش قیمت این محصول مواجه شد، اقدام به عرضه نارنگی به عنوان محصول جایگزین در بازار کنیم. مهاجران موافق واردات برخی از میوه‌ها است زیرا واردات را امری ناگزیر برای تنظیم بازار میوه دانسته و می‌افزاید: به‌طور قطع امکان کاشت تمام میوه‌ها در ایران وجود ندارد یا اینکه میزان تولید تمام محصولات کشاورزی در ایران به حد کافی نیست. به‌طور مثال تولید موز در چابهار در حد مصرف در همان منطقه بوده و نیاز تمام کشور را تامین نمی‌کند، بنابراین نمی‌توان مانع واردات این میوه به کشور شد. به این ترتیب می‌توان امیدوار بود که با اصلاح برخی سیاست‌ها و شیوه و راهکارهای مدیریت و از همه مهم‌تر مدیریت منابع آب و خاک کشور بر بخش زیادی از چالش‌های کنونی بخش کشاورزی غلبه کرد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

4 − 3 =