یکشنبه , ۲۸ آبان ۱۳۹۶
خانه / مقالات علمی / مقالات / مروری بر بسته بندی در صنایع غذایی

مروری بر بسته بندی در صنایع غذایی

مروری بر بسته بندی در صنایع غذایی

تاریخچه

امروزه بسته بندي امري ضروري و اساسي است كه امكان خريد صحيح براي مصرف كننده، از توليد وفرآوري تا حمل ونقل و انبار كردن و تا هنگامي كه محصول بدست او مي رسد, را فراهم مي كند. در گذشته, بدون بسته بندي حمل و نقل كاري آشفته، ناكارآمد و گران بوده و بازاريابي ومصرف به سبك امروزي غيرممكن مي نمود. تاريخچه توسعه صنعت بسته بندي بصورت كامل در منابع مختلف مورد اشاره قرار گرفته است (1). همين اندازه كافي است كه اشاره كنيم صنايع بسيار پيشرفته بسته بندي كه مشخصه جامعه امروزي است، با نقشي كه بسته بندي در بدو پيدايش خود داشته است تفاوت زيادي دارد. از اين واقعيت هم نبايد به سادگي گذشت كه پايه هاي اوليه بسته بندي مدرن امروزي را همان بسته بندي اوليه تشكيل مي دهد هرچند كه نمي توان در حال حاضر هيچ مقايسه اي را بين آنها تصور نمود.

بسته بندی علاوه بر نقش محافظتی ماده غذایی قادر است بازارهای توزیع جدید را برای محصولات غذایی بهمراه داشته باشد. کیفیت بهتر ارائه کالا، کاهش قیمت تمام شده، افزایش حاشیه سود، بهبود تأثیر محصول/ نام تجاری و افزایش خدمات لجستیکی به مصرف کننده نیز دستاوردهای بسته بندی در فرآوری مواد غذایی است. بنابرای همواره نوعی رقابت دائمی برای توسعه فناوری بسته بندی در جریان است. در عین حال کاهش اثرات و خسارات زیست محیطی ناشی از گسترش صنایع بسته بندی بایستی مورد توجه قرار گیرد. بنابراین جنبه های زیر در توسعه بسته بندی دارای اهمیت زیادی است. کیفیت، تولید، مهندسی، بازاریابی، فناوری غذایی، خرید، مسائل قانونی، زنجیره توزیع و مدیریت محیط زیست. (13)

دراين كتاب سعي شده است تا به مباني نظری و دانش امروز بسته بندي بيشتر توجه شود با اين وجود بايد از گذشته بسته بندي و دانش مربوط به آن وتلاش هاي ستودني انجام شده چه در داخل و چه خارج كشور نيز ياد شود. علوم و صنايع غذايي به ميزان زيادي تحت تأثير پيشرفتهاي بيست سال اخيراست كه مرهون تحول اساسي در فن بسته بندي و دانش آن مي باشد. ويژگي مهم بين رشته اي بودن بسته بندي مواد غذايي از ويژگيهاي اصلي اين كتاب است. به هر صورت فهرست منابع در آخر هر بخش براي كساني كه مي خواهند مطالب را به طور عميق تر بررسي نمايند آمده است و براي كسانيكه داراي دانش در زمينه علوم و صنايع غذايي هستند بخش هايي از كتاب قدري تكراري خواهند بود و براي افراد با زمينه مهندسي و شيمي در حاليكه بخش هاي مواد بسته بندي نسبتاً برايشان آشناست نياز خواهد بود كه زمان بيشتري را صرف توجه به واكنش هاي فاسد كننده در غذاها و اصول نگهداري غذا كنند.

تاریخ بسته بندی در واقع به هزاران سال قبل و از زمانی که بشر برای جابجایی و نگهداری آب و مواد غذایی از وسایل ابتدایی مثل ظروف گلی، سفال، شیشه، چوب و حتی برگهای گیاهان استفاده می کرد، بر می گردد. لیکن تاریخچه تحولات فنی صنعت بسته بندی ریشه ای دویست ساله دارد. سرآغاز این تحولات را می توان به ابتدای قرن نوزدهم و ابداع روش نگهداری و بسته بندی رب گوجه فرنگی در ظروف شیشه ای در اثر تیمار حرارتی را نسبت داد. از زمان ناپلئون که کنسروسازی و نگهداری مواد غذایی در ظروف فلزی توسعه پیدا کرد تا جنگ جهانی اول که بعلت کمبود ورقهای فلزی از ظروف مقوایی برای بسته بندی مواد غذایی استفاده شد می توان به عنوان نسل اول فناوری بسته بندی یاد کرد. اما توسعه فزاینده در صنایع بسته بندی یا به عبارتی نسل دوم فناوری بسته بندی از دوران جنگ جهانی دوم شروع شد. اتفاقات تاریخی مهم و سرنوشت ساز در تحول و تکامل صنعت بسته بندی طی 30 سال گذشته بطور خلاصه در ادامه معرفی شده اند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

1 + 3 =