جمعه , ۲۸ مهر ۱۳۹۶
خانه / اخبار ویژه / کشاورزی ارگانیک در ایران و نقش آن در توسعه پایدار

کشاورزی ارگانیک در ایران و نقش آن در توسعه پایدار

مصرف بی رویه نهاده های شیمیایی، موجب شده تا در دهه های اخیر سلامت محصولات کشاورزی و فرآیند کشاورزی ارگانیک به صورت پروتکل ها و قرار دادهای بین المللی مورد توجه قرار گیرد. امروزه به نظر می رسد که سرعت رشد بازارها برای محصولات ارگانیک رو به افزایش و جنبه های درآمد زای آن، مشوق خوبی برای کشاورزان است.

تقاضا برای این محصولات عمدتا به دو عامل ربط داده می شود یکی درجه سلامت و طعم بهتر محصولات ارگانیک و دیگری همسویی این نوع کشت با پایداری محیط زیست. در حالی که گرانی این محصولات از عوامل بازدارنده استقبال کنندگان می باشد لیکن به دلیل اهمیت موضوع سلامتی و بهداشت، خرید مواد غذایی ارگانیک رو به افزایش است. سطح زیر کشت کشاورزی ارگانیک در آسیا نزدیک به 2.8 میلیون هکتار می رسد. این میزان حدود 7 درصد از زمین های کشاورزی ارگانیک در جهان را شامل می شود. اراضی کشاورزی زیر کشت ارگانیک ایران بالغ بر 13-11 میلیون هکتار بوده که اغلب به صورت سنتی و توسط کشاورزان خرده مالک اداره می شود. بر اساس اطلاعات سازمان ملل از تعداد 66 محصول اصلی کشاورزی، ایران در 7 محصول زراعی و 15 محصول باغی در رتبه های اول تا دهم قرار دارد و با توجه به اینکه مصرف سموم در ایران بسیار کمتر از شرایط کشاورزی صنعتی است بدین ترتیب فرصت مناسبی برای حضور فعال ایران در عرصه صدور محصولات کشاورزی ارگانیک در جهان فراهم نموده است.

تاریخچه کشاورزی ارگانیک در ایران

اولین محصول ارگانیک تولید شده در ایران سال 1999 مورد تایید قرار گرفت. این محصول گلاب ارگانیک استخراج شده از نهال گل رز بود که در کرمان تولید شد. در سال 2006 دومین شرکت از استان فارس موفق به صدور انار، انجیر، خرما و گیاهان دارویی ارگانیک به اتحادیه اروپا شد. زعفران، پسته، خرما، گردو، هلو، سیب، زیتون، انار، برنج، گوجه فرنگی، سیب زمینی، هویج، گلرنگ، انجیر، گل رز و داروهای گیاهی ار محصولات ارگانیک تولید شده در ایران هستند.

ظرفیت ها و موانع توسعه کشاورزی ارگانیک در ایران

در کشور ما با توجه به این که به لحاظ جغرافیای طبیعی، سیستم کشاورزی به صورت سنتی و پراکنده در روستاها و قطعات کوچک پا گرفته و کشاورزی صنعتی به طور کامل استقرار نیافته است، این فرصت فراهم است تا از این وضعیت برای تبدیل کشاورزی سنتی و معمول به ارگانیک بدون مصرف هزینه زیاد و تنها با نظارت و هدایت فنی متخصصان کشاورزی استفاده کرد و این طریق با توجه به قیمت 2 الی 3 برابری محصولات و نیز افزایش اشتغال، ارزش افزوده عاید کشور خواهد شد.

مشکلات اقتصادی دوره گذار، ضعف در مدیریت فنی ارگانیک در سطح عملیات، پیچیدگی و ظرافت های استقرار نظام گواهی و بازار محصولات ارگانیک، ضعف در سیستم انتقال یافته ها در سیستم کشاورزی، تهدیدات و تبلیغات مافیای صنعت در کشاورزی از چالش های مقابل توسعه کشاورزی ارگانیک در ایران محسوب می شوند.

برای ورود به بازار جهانی محصولات ارگانیک علاوه بر رعایت اصول مربوط به فرآیند تولید لازم است تا یک سیستم استاندارد، بازرسی، صدور گواهی و برچسب معتبر به کار گیری شود. هم چنین برای حضور مداوم و رقابت موثر در بازار ایجاد سیستم بازار ارگانیک، شبکه محلی ارگانیک و شبکه پشتیبان ارگانیک امری ضروری خواهد بود.

از آنجا که کشور ما در آغاز جنبش ارگانیک قرار دارد، لذا ضروری است تا سطح آگاهی جامعه نسبت به محصولات ارگانیک افزایش یابد. بدین منظور نقش دولت، صدا و سیما، شبکه های اطلاع رسانی و سازمان های مردم نهاد طرفدار کشاورزی ارگانیک، اهمیت زیادی خواهند داشت.

منبع:

این مطالعه به صورت مقاله در First international congress of healthy agriculture, healthy nutrition and sane society به چاپ رسیده است.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

15 + 20 =